Jan Piotr Mrozek

działacz narodowy
27.07.1885 05.09.1941 Świętochłowice

Biografia

Jan Piotr Mrozek urodził się w rodzinie górnika w Świętochłowicach. Po ukończeniu szkoły powszechnej pracował jako górnik w kopalni Deutschland i po wypadku przeszedł na stanowisko biurowe w Urzędzie Gminnym w Świętochłowicach.

W młodości zaangażował się w Towarzystwo Gimnastyczne Sokół i stał się aktywnym działaczem polskich organizacji na Śląsku. W 1907 uczestnik zlotu Sokola okręgu krakowskiego; za udział w zlocie władze pruskie wytoczyły proces królewnohuckiemu gniazdu Sokola. Ponownie zwolniony z pracy za działalność w Sokole.

W latach 1908–1912 we władzach okręgu śląskiego Towarzystwa Gimnastycznego Sokół pełnił funkcje naczelnik, następnie zastępca naczelnika. Organizował górnośląskie zloty Sokół.

W 1912 podjął pracę jako zwykły robotnik w Fabryce Wagonów i Mostów w Królewskiej Hucie. W 1915 wcielony do armii pruskiej, po wyjściu do cywila powrócił do fabryki. Prawdopodobnie po raz kolejny stracił pracę za propolską postawę.

Podczas I wojny światowej jego mieszkanie było miejscem konspiracyjnych zebrań Sokola okręgu śląskiego. Po zakończeniu wojny w składzie Komitetu Polskiego, przekształconego później w Radę Ludową. Inicjator podatku narodowego, delegat Rady na Polski Sejm Dzielnicowy. Zaangażowany w działalność Towarzystwa, m.in. jako członek rady oraz zastępca prezesa gniazda Sokół w Królewskiej Hucie.

Organizator i komendant Straży Obywatelskiej w Królewskiej Hucie, ochraniającej polskie wiece, zebrania oraz imprezy. W 1919 organizator i komendant Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska na terenie miasta. Jego mieszkanie było miejscem konspiracyjnych spotkań sekcyjnych i plutonowych POW GŚl. Po rewizji w maju 1919 przeniósł się do Sosnowca.

Powrócił do Królewskiej Huty w noc z 16/17 sierpnia 1919, brał udział w potyczkach w rejonie Królewskiej Huty, Świętochłowic, Lipin i Chropaczowa. Uczestnik II i III powstania śląskiego. W kampanii plebiscytowej współpracował z Wojciechem Korfantym.

Po podziale Śląska i przyłączeniu części do Polski, podjął pracę w Wydziale Skarbowym Urzędu Wojewódzkiego w Katowicach. Od 1924 do wybuchu II wojny światowej kierownik Działu Rachunkowo-Kasowego w Urzędzie Skarbowym w Królewskiej Hucie (obecnie Chorzów).

W tym okresie w składzie komisji rewizyjnej miejscowego gniazda Sokół, współzałożyciel Związku Obrony Kresów Zachodnich, działacz Związku Powstańców Śląskich, członek Towarzystwa Kasyno, a także Towarzystwa Śpiewaczego Lutnia.

Po wybuchu II wojny światowej wraz z innymi urzędnikami ewakuował się do Buska-Zdroju, a następnie powrócił do Krakowa. Z powodów rodzinnych ponownie powrócił do Chorzowa, gdzie został aresztowany przez Gestapo pod koniec stycznia 1940. Był więziony w Chorzowie, a następnie w policjawnym więzieniu w Bytomiu, a następnie przetransportowany do obozu koncentracyjnego Dachau.

Na początku lipca 1941 osadzony jako więzień numer 7703 w obozie koncentracyjnym Buchenwald, gdzie po dwóch miesiącach, 5 września 1941 zmarł wskutek pseudomedycznych eksperymentów nazistowskich.

Odznaczenia: Krzyż Niepodległości, Gwiazda Górnośląska, Medal Niepodległości, Srebrny Krzyż Zasługi, Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921, Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości, Odznaka Sokola Za długoletnią Służbę.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Udział w II i III powstaniu śląskim oraz współpraca z Wojciechem Korfantym
Organizator i komendant Straży Obywatelskiej w Królewskiej Hucie oraz POW GŚl
Współzałożyciel Związku Obrony Kresów Zachodnich i działacz Związku Powstańców Śląskich
Praca w urzędach skarbowych po odzyskaniu Śląska
Odznaczenia: Krzyż Niepodległości, Medal Niepodległości, Srebrny Krzyż Zasługi

Ciekawostki

Mieszkanie Mrożka było miejscem konspiracyjnych zebrań Sokola i POW GŚl
Został aresztowany przez Gestapo pod koniec stycznia 1940 roku
Zginął w obozie Buchenwald 5 września 1941 roku w wyniku eksperymentów nazistowskich

Udostępnij