Jerzy Waletkops.Bytomski
Biografia
Jerzy Waletkops.Bytomski urodził się 22 maja 1903 w Lipinach jako jedno z dwunastu dzieci Jana i Marii z domu Dombek. Zawodowo pracował w kopalniach: najpierw w Kopalni Węgla Kamiennego „Szombierki”, później w Kopalni „Wolfgang-Wawel”. W czasie I i II powstania śląskiego brał udział jako goniec, a w drugim brał walkę z bronią w ręku w batalionie szturmowym i uczestniczył w starciach o Dobrodzień. Po powstaniach kontynuował naukę w szkole górniczej, jednak przerwał ją z powodu wypadku. Po wyzdrowieniu pracował ponownie w kopalni, tym razem w części naziemnej.
W działalności społecznej pełnił funkcje: prezes Związku Powstańców Śląskich w Bytomiu, dowódca drużyny ratowniczo-sanitarnej Obrony Przeciwlotniczej i Gazowej Kopalni „Walenty-Wawel”. Po wybuchu II wojny światowej brał udział w walkach pogranicznych z Freikorpsami i Wehrmachtem, a następnie ewakuował się na Węgry, gdzie pracował w Czerwonym Krzyżu w Budapeszcie. 18 sierpnia 1940 trafił do Syrii, gdzie szkoliła się Samodzielna Brygada Strzelców Karpackich i brał udział w bitwie o Tobruk. Od sierpnia 1943 przygotowywał się do konspiracji na terenach okupowanych, przeszedł kurs spadochronowy i dywersyjny, a 10 października 1943 został zaprzysiężony. Początkowo szkolono go do pracy z czetnikami, jednak operacja przerzucenia na ich tereny się nie powiodła.
W nocy z 5 na 6 maja 1944 roku w ramach Akcji Kontynentalnej samolot z Jerzym Waletko i dwoma polskimi skoczkami dotarł z Włoch do Grecji. Na greckiej ziemi przyjął nazwisko Edward George Bart i prowadził zbieranie informacji o ruchach wojsk niemieckich oraz werbowanie Polaków do służby w Polskich Siłach Zbrojnych. Spędził tam pół roku, współpracując z greckim ruchem oporu. 27 stycznia 1945 powrócił do Włoch, a stamtąd do Wielkiej Brytanii. Po nieudanej próbie sprowadzenia rodziny został zdemobilizowany 9 czerwca 1947 i 23 czerwca powrócił do Polski.
Znalazł zatrudnienie w Rudzkim Zjednoczeniu Przemysłu Węglowego, gdzie pełnił m.in. funkcje zastępcy dyrektora i inspektora kadr. W 1950 roku został zatrzymany przez Urząd Bezpieczeństwa i bez procesu zwolniony z więzienia 20 kwietnia 1951 r. Powrócił do pracy w górnictwie, w Kopalni „Bobrek” pracował na stanowiskach referenta, technika i inspektora BHP. W 1954 r. zdał egzamin maturalny w Technikum Górniczym w Katowicach i od 1956 uczył przedmiotów zawodowych w Zespole Szkół Górniczych w Bytomiu-Bobrku. W 1958 r. przeszedł na emeryturę. Zmarł 2 maja 1972 r. w Bytomiu.